چند توصيه ايمني براي برنامه نويسان ايراني

بعد از دو سه سالي كه در يك شركت خصوصي كار مي كردم, ازطريق يك شركت غيركامپيوتري , يك مناقصه شامل تهيه دو نرم افزاركوچك بانك اطلاعاتي به بنده پيشنهاد گرديد. اين شركت با توجه به آشناها و پارتي هايي كه در آن سازمان دولتي داشت قيمتهاي پيشنهادي رقبا را به دست آورده و آنها را به من نشان داد.

من از ديدن آنها خيلي تعجب كردم , چرا كه به طور متوسط قيمتهاي پيشنهادي آنها براي دو برنامه كوچك در حدود چهارميليون تومان بود. كمترين قيمت پيشنهادي در آن مناقصه دو ميليون تومان بود, بنابراين ما قيمت خود را يك و نيم  ميليون ذكر كرده و طبعاً برنده شديم.

بنده بعد از حدود يكماه برنامه ها را نوشته و آماده تحويل كردم , ولي چشمتان روز بد نبيند, چه تحويل دادني ! ! ! ! ! ! !

ما طبق قرارداد بايد در طول سه ماه برنامه را آماده كرده و تحويل مي داديم . اما مراحل نصب و راه اندازي بيش از يكسال و نيم طول كشيده و مرحله تحويل گرفتن نيز اصلاً انجام نشد. و ماهم فقط به نصف پول خود رسيديم.

اينجا بود كه فهميدم چرا بقيه شركتها براي دو برنامه كوچك, آن قيمتهاي بالا را پيشنهاد كرده بودند.

اين دلايل به طور خلاصه عبارتند از:

 -- زمان نصب و تحويل نرم افزار تقريباً چهار يا پنج برابر زمان واقعي طول مي كشد.

 -- براي تحويل برنامه, هيچكس مسئوليت آن را برعهده نگرفته و هركس سعي ميكند مسئوليت آنرا به  يكنفر ديگر پاس بدهد.

 --  در طول پروژه مسئول برنامه چندين بار عوض مي شود و شما بايد هربار كل برنامه را به نفر جديد توضيح داده و به اصطلاح او را شيرفهم كنيد.

 -- مسئول جديد اكثراً نظرات نفرات قبلي را قبول نكرده و سعي مي كند به زور به شما ثابت كند كه نظر آنها درست نبوده و شما بايد حتماً نظرات درست او را در برنامه اعمال كنيد.

 --  چندصدبار بايد با مسئولين مربوطه و غيرمربوطه جلسه داشته و برنامه خود را به آنها توضيح دهيد و براي صدويكمين باربه يكسري سئوالهاي تكراري آنها پاسخ دهيد.

 --  براي گرفتن پول از حسابداري سازمانهاي عريض و طويل دولتي بايد چندسال دوندگي كرده واعصاب پولادين داشته باشيد.

و اما چند توصيه تجربي براي شما برنامه نويسان عزيز :

--  قيمت پيشنهادي خود را حداقل سه يا چهار برابر قيمت اصلي نرم افزار ذكر كنيد تا اگر فقط يك سوم مبلغ قرارداد را دريافت كرديد ضرر نكرده باشيد.

 --  براي برنده شدن در مناقصه ها دنبال يك راه زيرزميني باشيد, والا كلاهتان پس معركه است.

 --  حتماً‌ در قرارداد خود چندين راه حل را با مبالغ مختلف پيشنهاد دهيد.

  --  در قرارداد سعي نمائيد تا مي توانيد از كلمات عجيب و غريب و اصطلاحات فني, بيشتر استفاده نمائيد. حتي از به كار بردن كلماتي كه خودتان هم معني آن را بدرستي نمي دانيد, نترسيد چون مطمئن باشيد كه آنها هم نمي فهمند.

 -- سعي كنيد كليه مطالب ريز و درشت را در قرارداد خود ذكر كنيد چون در صورت كلي گونه يي, جناحهاي مخالف داخلي آن سازمان از اين ضعف قرارداد شما استفاده كرده و انتظار خواهند داشت برنامه نوشته شده حتي برايشان چايي هم دم بكند.

 -- حتماً‌ پروژه را به چند مرحله تقسيم كرده و در پايان هر مرحله, مبلغ ذكر شده براي آن مرحله را دريافت نمائيد.

 -- بدون گرفتن حق الزحمه يك مرحله هرگز مرحله بعدي را شروع نكنيد و سعي كنيد به عناوين مختلف از ادامه كار طفره برويد.

 --- . حتماً‌ در قرارداد خود تمهيدات لازم را براي عوض شدن مسئول تحويل نرم افزار درنظربگيريد. چون در نود درصد مواقع تا پايان پروژه چندين بار مسئول تحويل گرفتن پروژه عوض خواهد شد.

 --  زمان موردنياز براي تهيه, نصب و راه اندازي سيستم را حداقل ده برابر زمان ذكر شده نهايي در قرارداد, درنظربگيريد.

 -- در طول پروسه تهيه نرم افزار هر چند وقت يكبار گزارش كار خود را به كارفرما ارائه كرده و حتماً‌ حتماً‌ به صورت مكتوب تائيديه آنها را گرفته و بعد به ادامه كار بپردازيد.

 --  سعي نمائيد حتماً قبل از نصب اوليه, اطلاعات لازم را از كارفرماي خود گرفته و در هرجدولي حداقل پنجاه ركورد ثبت نمائيد تا بدين وسيله هم مشكلات بوجود آمده را قبل از نصب حل نمائيد و هم اينكه به كارفرماي خود ثابت كنيد كه برنامه شما قابل استفاده مي باشد.

چون در اكثر مواقع يك جناح مخالف در سازمان كارفرما پيدا شده و با تهيه ليستهاي چندين صفحه اي از مشكلات برنامه و ارائه آنها به رده هاي بالاتر سازمان, به آنها ثابت خواهند كرد كه نرم افزار تهيه شده بدرد نمي خورد و قابل استفاده نيست.

شما با ورود مقداري از اطلاعات و نصب نرم افزار با اطلاعات واقعي, مي توانيد تا حدود زيادي جلو سنگ اندازي هاي مختلف از طرف جناحهاي رقيب را بگيريد.